EV GÖSTERMEK ÜCRETLİ Mİ OLMALI, YOKSA EMEĞİN BEDELİ Mİ TARTIŞILMALI?
Gayrimenkul sektöründe son günlerin tartışmalı konusu: Yer gösterme ücreti.
Bir tarafta saatlerini, yakıtını, bilgisini ve emeğini harcayan emlak danışmanları… Diğer tarafta henüz satın alma kararı vermediği bir taşınmazı görmek için ücret ödemek istemeyen tüketiciler…
Peki, kim haklı?
Aslında meseleye yalnızca bir tarafın penceresinden bakmak, sorunun özünü kaçırmamıza neden oluyor.
Öncelikle hukuki çerçeve oldukça açık. Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'in 19. maddesi uyarınca taşınmaz gösterme hizmeti karşılığında herhangi bir bedel talep edilemez.
Ancak hukuken yasak olan bir uygulamanın neden bu kadar yoğun tartışıldığını da sorgulamak gerekiyor.
Bir emlak danışmanının mesaisi yalnızca kapıyı açıp evi göstermekten mi ibarettir?
Portföy araştırması, mülk sahibiyle görüşmeler, müşteri ihtiyaçlarının belirlenmesi, randevuların organize edilmesi, ulaşım, pazarlama faaliyetleri ve hukuki süreçlere ilişkin bilgilendirmeler…
Bütün bunlar zaman, bilgi, sorumluluk ve ekonomik maliyet gerektirir.
Üstelik bazen bir müşteri için günlerce çalışılır, onlarca taşınmaz araştırılır, defalarca gösterim yapılır ve sonuçta hiçbir işlem gerçekleşmez.
Peki, bu emeğin karşılığı nedir?
Burada önemli bir ayrım yapmamız gerektiğine inanıyorum.
Bir tüketici, satın alıp almayacağına henüz karar vermediği bir taşınmazı görmek için para ödemek zorunda bırakılmamalıdır. Çünkü yer gösterme, gayrimenkul pazarlama faaliyetinin doğal bir parçasıdır.
Ancak aynı şekilde emlak danışmanının zamanı da sınırsız ve değersiz bir kaynak olarak görülmemelidir.
Çözüm, her kapı açıldığında ücret talep etmek değildir.
Çözüm; mesleki standartların güçlendirilmesi, müşteri taleplerinin doğru analiz edilmesi, yer gösterme belgelerinin usulüne uygun düzenlenmesi ve danışmanlık hizmetinin sınırlarının açıkça belirlenmesidir.
Gerçek anlamda bağımsız bir danışmanlık hizmetinin hangi koşullarda ücretlendirilebileceği de hukuki açıdan ayrıca değerlendirilmelidir. Sadece yer gösterme işlemini farklı bir isim altında ücretlendirmek çözüm değildir.
Gayrimenkul danışmanlığı, yalnızca bir taşınmazın kapısını açmak değil; bilgi, güven, deneyim ve sorumluluk gerektiren profesyonel bir meslektir.
Bir mesleğin değerini artıran şey, her hizmete fiyat biçmek değil, sunduğu hizmetin niteliğini yükseltmektir.
Bu nedenle yer gösterme ücretine karşıyım. Ancak emlak danışmanlarının emeğini koruyacak daha güçlü, adil ve uygulanabilir mesleki düzenlemelerin de gerekli olduğuna inanıyorum.
Çünkü tüketicinin hakkını korurken emlak danışmanının emeğini yok saymak da adil değildir.
Asıl mesele, ev göstermenin bedeli değil; profesyonel emeğin değeridir.
Funda Ünsal
Polat Live Emlak & Gayrimenkul